Spis treści

Karta redakcyjna

Dedykacja

Wstęp

Moja Andaluzja

Zwiedzanie, przeżycia i smaki

Prowincja Sewilla

Prowincja Kadyks

Prowincja Malaga

Prowincja Kordoba

Prowincja Jaén

Prowincja Grenada

Prowincja Almería

Andaluzyjski alfabet

Z czym i z kim to się je

Moje inspiracje

Czas na rozstanie

Powroty

Podziękowania

Autorka: Monika Bień-Königsman

Redakcja: Agnieszka Krawczyk

Korekta: Katarzyna Zioła-Zemczak

Projekt graficzny okładki: Natalia Noszczyńska i Sebastian Łuczywo Black Dog Studio

Projekt makiety i skład: Izabela Kruźlak

Opracowanie mapy: Wydawnictwo Kartografika, Martyna Kosik Mappy Maps (aktualizacja)

Redakcja techniczna: Aneta Kaczmarek

Zdjęcia: Monika Bień-Königsman

Elementy graficzne makiety: shutterstock.com (IAKOVETS SVETLANA)

Redaktor prowadząca: Ewelina Wolna-Olczak

Kierownik redakcji: Agnieszka Górecka

© Copyright by Monika Bień-Königsman
© Copyright for this edition by Wydawnictwo Pascal

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana lub przekazywana w jakiejkolwiek formie bez pisemnej zgody wydawcy, z wyjątkiem recenzentów, którzy mogą przytoczyć krótkie fragmenty tekstu.

Bielsko-Biała 2024

Wydawnictwo Pascal sp. z o.o.
ul. Zapora 25
43-382 Bielsko-Biała
tel. 338282828, fax 338282829
pascal@pascal.pl
www.pascal.pl

ISBN 978-83-8317-387-0

Konwersja: eLitera s.c.

Dla mojej córeczki Weroniki:
Kochanie, jeszcze wiele hiszpańskich odkryć i zauroczeń przed nami.

Wstęp

Zauroczenie to idealne słowo, które opisuje mój pierwszy kontakt z Andaluzją. To będzie zatem opowieść właśnie o nim. O zauroczeniu Andaluzją, które stało się prawdziwą miłością trwającą już 15 lat. Będzie to próba opowiedzenia moich andaluzyjskich uniesień, odkryć i zachwytów. Nie jest to przewodnik, choć opisuję tu miejsca i opowiadam o nich. Znalazły się w książce, ponieważ są bliskie mojemu sercu. Andaluzja to dla mnie szczególne miejsce na świecie. I potrafię za nią tęsknić jak za człowiekiem. W moim sercu ma swoje stałe miejsce, a moja dusza dzięki niej stała się w części hiszpańska. Kiedy tu jestem, moje oczy zawsze patrzą na ten skrawek Hiszpanii z zachwytem. Nie ma dla mnie drugiego takiego regionu na świecie. Andaluzja jest jedyna. Niepowtarzalna. To czarodziejka, która oczarowała mnie swoją niezwykłą urodą. Zarówno tą stworzoną przez naturę, jak i przez człowieka. Wiem, że już zawsze będę za nią tęsknić. Każdy wyjazd z niej jest trudny. A jednocześnie czuję ogromną wdzięczność do wszechświata, że dał mi okazję ją poznać i bywać tu często.

La Línea de la Concepción

Kiedy pierwszy raz poleciałam do Andaluzji, zrobiłam to z Wielkiej Brytanii, gdzie wtedy mieszkałam. Miejsce to zauroczyło mnie do tego stopnia, że zaczęłam zastanawiać się, co zrobić, by tu chociaż na chwilę zamieszkać razem z moim mężem. W ten sposób „odkryłam” anglojęzyczny Gibraltar i graniczącą z nim od strony Hiszpanii małą miejscowość La Línea de la Concepción. To, że Gibraltar był anglojęzyczny, miało istotne znaczenie – przecież musieliśmy pracować, więc to był nasz potencjalny rynek pracy. A po stronie hiszpańskiej chcieliśmy mieszkać. Od pierwszego pomysłu do jego realizacji minął rok. Z Brighton pożegnaliśmy się pod koniec czerwca, a do Hiszpanii przeprowadziliśmy się 10 września. Czas pomiędzy spędziliśmy w Polsce u rodziny. Musieliśmy się spakować do dwóch walizek, pożegnać z bliskimi i pojechać na lotnisko do Warszawy, skąd mieliśmy lot. Andaluzja powitała nas w nocy piorunami, hukiem burzy i ulewnym deszczem. Jakimś cudem, po chwilowym krążeniu nad morzem, udało nam się wylądować. Była 00.30.

Autobus do Marbelli, gdzie czekała nas przesiadka, był dopiero o 5.00. Przed sobą mieliśmy więc noc na lotnisku. Tutejszy bar tapas był jeszcze czynny, poszliśmy zatem coś zjeść i napić się wina. Tak nam minęła pierwsza godzina. Potem bar został zamknięty. Pozostało czekać. Pomogły nam w tym długie rozmowy o andaluzyjskich planach. Wreszcie doczekaliśmy się autobusu i ruszyliśmy w drogę. Na dworze było jeszcze ciemno, my byliśmy lekko nieprzytomni, a w Marbelli mieliśmy czekać kolejne dwie godziny na autobus, który zawiezie nas do celu. O 9.00 byliśmy na miejscu. Poszliśmy do naszego pensjonatu Carlos, by zostawić bagaże i pójść na pierwsze andaluzyjskie śniadanie. Miasto powoli budziło się do życia, ale ludzi w barach i kawiarniach nie było jeszcze dużo. Dopiero zaczynali się schodzić. Usiedliśmy w kawiarni na małym placyku i zamówiliśmy tostadas z pulpą pomidorową, kawę oraz sok z pomarańczy. Wtedy pierwszy raz zobaczyłam, że lokalni mieszkańcy piją kawę w małych szklaneczkach, a nie tak jak my w filiżankach. Też tak chciałam. Zapytałam się barmana, jak się nazywa szklanka, i już od następnego razu dumnie zamawiałam cafe con leche en vaso. Delektowaliśmy się pierwszym hiszpańskim śniadaniem w naszym nowym miejscu do życia i planowaliśmy kolejne kroki.

Najważniejsze jednak było to, że do naszej dyspozycji była cała Andaluzja, ze swoim pięknem, bogatą historią, spektakularnymi zabytkami i zjawiskową przyrodą. Te wszystkie słowa i tak nie są w stanie wystarczająco mocno podkreślić wyjątkowość tego miejsca. Ja jednak i tak spróbuję opowiedzieć wam o mojej ukochanej Andaluzji. Mam nadzieję, że dzięki tym opowieściom zechcecie ją poznać. Zapewniam was, że jeśli zaczniecie ją naprawdę odkrywać, zrozumiecie moją miłość i kto wie, może sami się w niej zakochacie?

Moja Andaluzja

Pierwsza podróż    >>

No to w drogę

Gdy nastaje wieczór

Klucz

Listopadowa Sewilla

W pogoni za aktorem

Brrr, jak zimno!

Sylwester w Marrakeszu

Nie

W stronę słońca

Zbawienny chłód

Paco de Lucía

Pamiątki

Patrzcie pod nogi!

I ja jej uległam

Jedzenie. Równie ważne jak piłka nożna

Wszystko zaczęło się od króla

Mieszkać po andaluzyjsku

Architektoniczne niezwykłości

Idziemy na zakupy

Jacy są Andaluzyjczycy?

Plażowe życie

Ostatnia podróż

Pierwsza podróż

Kiedy jest bardzo gorąco, mogę schować się w cień. Mogę też napić się czegoś bardzo zimnego i ochłodzić się klimatyzacją. Dokładnie to zrobiłam, kiedy pierwszy raz poleciałam do Hiszpanii, a dokładnie do Almeríi w Andaluzji. I nabawiłam się ostrego zapalenia strun głosowych. Dosłownie straciłam głos. Czy zniechęciło mnie to do tego kawałka Półwyspu Iberyjskiego? Wręcz przeciwnie. Moja miłość zaczęła się w momencie wyjścia z samolotu i żadne wydarzenia (lub dolegliwości) nie przeszkodziły w tym, by to uczucie rozkwitło.

Skała Gibraltarska

Poleciałam do koleżanki na tydzień. Nigdy wcześniej w Hiszpanii nie byłam. Wysiadłam z samolotu na małym lotnisku. W niewielkiej odległości od niego lśniła tafla Morza Śródziemnomorskiego. Znalazłam się w raju. Bardzo gorącym raju. W końcu był lipiec. Wpadłam prosto w ramiona koleżanki, nade mną szeleściły palmy, przede mną w powietrzu falującym od upałów majaczyły góry, a ja... zakochałam się od pierwszego wejrzenia w tym regionie, choć nie znałam go dobrze. Potem była wycieczka do baru tapas w Níjar i wizyta w sklepie z ceramiką.

Krewetki w czerwonym winie

To był królik w czerwonym winie. Mój pierwszy tapas. W Níjar właśnie. Chłonęłam atmosferę tego małego lokalu, gdzie weseli i głośni barmani rozmawiali z klientami, podając im kolejne małe miseczki z różnorodnymi daniami, a do tego kieliszek wina lub małe piwo.

Kiedy weszłyśmy do sklepu z ceramiką, okazało się, że jest pusty, ani śladu właściciela. Stanęłyśmy więc w drzwiach, niepewne, co robić. Wchodzić, czy nie. „Pasa, pasa!” – zawołała do nas kobieta idąca w naszą stronę żwawym krokiem. Wyskoczyła tylko na kawę do sąsiadki. Sklep był duży. Wszędzie piętrzyły się stosy ceramiki. Kubki, salaterki, miseczki miski, pojemniki na jajka, talerze małe i duże, dzbanki, wazy, wazony. Czego tam nie było! W pomieszczeniu przylegającym do sklepu znajdował się warsztat. „Tu maluję ceramikę” – powiedziała Lola, bo tak miała na imię. „A w podwórzu jest pomieszczenie z piecem, w którym mój mąż wypala to, co już jest gotowe”. Oczywiście musiałam coś kupić. W mojej walizce wylądowały więc dwa kubki, miska i miseczka. A my ruszyłyśmy dalej w drogę. W domu mojej koleżanki czekały na nas schłodzone gazpacho i różowe, również słodzone wino. Wieczorem wino lało się strumieniem w jednym z lokalnych peñas – lokali z pokazami flamenco, a całość zakończyła się moją nauką sevillany. Jak to było? Ręka do góry, kieruje się po jabłko... Nie, nie pamiętam już dokładnie. Zbyt dużo emocji, a to był dopiero pierwszy dzień.

Zachód słońca nad Morzem Śródziemnym

Jaki był ten tydzień, oprócz tego, że się rozchorowałam? Bajeczny! Poznawałam Almeríę i jej okolice, chłonęłam piękno, otwartość i wszystko, co zimne – gazpacho, sangrię, białe wino, vino de Jerez. Uczyłam się tańczyć sevillanę, zamawiać dania i rachunek po hiszpańsku, a w międzyczasie zastanawiałam się intensywnie, jak zrobić, by chociaż na trochę się tu przeprowadzić.

Czy było coś, co mi się w Andaluzji nie podobało? Owszem. Jedna rzecz. Palenie. Dozwolone wszędzie. W barach, w kinie, w kolejce na poczcie lub banku. Ale jak się okazało, już za rok, miało się to zmienić.

Kiedy wróciłam do Brighton w Wielkiej Brytanii, gdzie wtedy mieszkałam, przywitał mnie deszcz. Zapomniałam dodać, że to był lipiec. Na ostrym dyżurze w Almeríi przepisano mi jakiś antybiotyk, który skrupulatnie zażywałam, mając nadzieję na poprawę. Głosu więc nie miałam, ale mogłam czytać. Pierwszą rzeczą, którą zrobiłam po powrocie, był zakup przewodnika po Hiszpanii. I w ten sposób odkryłam Gibraltar. Tam przecież mówi się po angielsku, tam możemy znaleźć pracę, a mieszkać będziemy za granicą, czyli w Hiszpanii, a dokładniej w La Línea de la Concepción. Plan zaczął kiełkować w mojej głowie. „Muszę tylko przekonać męża” – pomyślałam.

Okazało się, że nie jest to trudne. Byliśmy wtedy w fazie przygód, więc wyjazd do Hiszpanii był po prostu kolejną z nich. Zanim to jednak nastąpiło, postanowiliśmy na parę dni wybrać się do Andaluzji wspólnie. 24 grudnia wylądowaliśmy w Grenadzie, skąd odebrała nas koleżanka. Po wrzuceniu bagaży do pensjonatu, poszliśmy do baru tapas. Wyobraźcie sobie lokal z długą ladą na wprost wejścia, zastawioną talerzykami z filiżankami, których pobrzękiwanie tworzy ścieżkę dźwiękową miejsca. W tę niecodzienną muzykę wplata się pokrzykiwanie barmanów. Jeden z nich śpiewa: Yo no soy camarero, soy capitan, soy capitan. Tapas w tym barze serwowane są gratis do zamawianych napojów. Ale to barman decyduje, co dostaniecie. Zaczyna się zazwyczaj skromnie, od miseczki z oliwkami i plasterkami sera. Lecz przy kolejnych napojach tapas są coraz bardziej wyszukane. I tak przed wasze oczy trafiają sałatka z ośmiornicy, smażone kalmary czy polędwiczki w sosie pieprzowym lub grillowane krewetki. Jak tu się nie zakochać? Nic dziwnego, że Bodegas Castañeda stała się obowiązkowym celem każdej naszej wyprawy do Grenady. Zwłaszcza wieczorem trudno stąd wyjść. Panuje tu atmosfera radości i spontaniczności, a barman, podśpiewując, serwuje klientom kolejne spécialité de la maison. I tak nagle robi się 2.00 w nocy.

Nasz pierwszy wspólny pobyt w Andaluzji zapamiętaliśmy głównie jako odkrywanie barów tapas oraz arabskiej architektury. Kto jej nie widział, nie zrozumie, że w tej części Hiszpanii można się przenieść do Baśni z tysiąca i jednej nocy. Już sama Alhambra, którą pierwszy raz zwiedzaliśmy nocą, zapiera dech w piersiach. Surowe czerwone mury majestatycznej twierdzy, położonej na tle górskich ośnieżonych szczytów Sierra Nevada, robią wrażenie. Ale nic w tej architekturze nie zapowiada przepychu zdobień wnętrza. Podkowiaste łuki, mozaiki, wielobarwne azulejos, geometryczne i roślinne ornamenty, pasy inskrypcji, stalaktyty, kolumnady. Do tego ogrody, gdzie szmer wody jest równie ważny jak rośliny. Liczne fontanny i sadzawki sprawiają, że czuliśmy się ukojeni. Do Brighton wróciliśmy pewni, że już niedługo baśniowa Andaluzja będzie naszym domem.

Potem polecieliśmy jeszcze do Walencji. Był marzec. Kiedy wylądowaliśmy na lotnisku, przywitało nas słońce i ciepło. Walencja ze swoim starym miastem i piękną katedrą oczarowała nas od pierwszego wejrzenia. Ten wyjazd był tylko dowodem na to, że Hiszpania jest naszym kolejnym celem. Po powrocie zaczęliśmy czytać o mieszkaniu w Hiszpanii, szukać noclegu, planować przeprowadzkę, uczyć się języka i cieszyć się każdego dnia naszym pomysłem.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki