Autor: Magdalena Majcher

Redakcja: Ewa Kosiba

Korekta: Aleksandra Tykarska

Projekt graficzny okładki: Katarzyna Borkowska

Skład: Marta Krzemień-Ojak

Zdjęcia na okładce: shutterstock/Heather M Clark, Zamurovic Photography, Weronika Smieszek (zdjęcie autorki)

Redaktor prowadząca: Barbara Walus

Redaktor naczelna: Agnieszka Hetnał

© Copyright by Magdalena Majcher

© Copyright for this edition by Wydawnictwo Pascal

Ta książka jest fikcją literacką. Jakiekolwiek podobieństwo do rzeczywistych osób, żywych lub zmarłych, autentycznych miejsc, wydarzeń lub zjawisk jest czysto przypadkowe. Bohaterowie i wydarzenia opisane w tej książce są tworem wyobraźni autorki bądź zostały znacząco przetworzone pod kątem wykorzystania w powieści.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana lub przekazywana w jakiejkolwiek formie bez pisemnej zgody wydawcy, za wyjątkiem recenzentów, którzy mogą przytoczyć krótkie fragmenty tekstu.

Bielsko-Biała 2017

Wydawnictwo Pascal sp. z o.o.

ul. Zapora 25

43-382 Bielsko-Biała

tel. 338282828, fax 338282829

pascal@pascal.pl

www.pascal.pl

ISBN 978-83-8103-149-3

Przygotowanie eBooka: Jarosław Jabłoński

Pamięci mojej najukochańszej

babci Alinki

ROZDZIAŁ 1

LATO ODCHODZIŁO W ZAPOMNIENIE. Kobierzec z różnobarwnych szeleszczących liści nastrajał melancholijnie, przypominając o przemijaniu i wzbudzając tęsknotę za długimi ciepłymi wieczorami, kiedy ramiona ogrzewał przyjemny letni wietrzyk, a jednak to właśnie jesień była ulubioną porą roku Hani.

Jej jesień mieniła się kolorami czerwieni i żółci zmieszanymi z odcieniami brązu i pomarańczu. Po upalnym wyczerpującym lecie przychodziło wytchnienie w postaci chłodniejszych dni i dłuższych wieczorów, kiedy można się było zaszyć przy kominku z kubkiem aromatycznej herbaty i dobrą lekturą. Tak właśnie chciała zrobić tego dnia, ale zanim jednak miało to nastąpić, Hania postanowiła nadłożyć drogi i wrócić do domu przez park. Nigdzie jej się nie spieszyło. Od kilkunastu lat ta data napawała ją lękiem i żalem. Najchętniej wykreśliłaby ją z kalendarza, sprawiła, że przestanie istnieć, a po czwartym października od razu rozpocznie się szósty dzień miesiąca. Kiedyś, kiedy jeszcze nie znała Andrzeja, data ta wydawała jej się najzwyklejsza na świecie. Dzień jak co dzień. Dopiero później przekonała się, że piąty października będzie prześladował ją prawdopodobnie do końca życia.

A jednak nadal lubiła jesień. Wciąż chętnie zbierała kasztany i żołędzie, mimo że dawno nie była już dzieckiem. Wierzyła w pozytywne działanie kasztanów i w to, że dodają energii, z czego po cichu pokpiwał sobie Andrzej, kiedy natykał się w najdziwniejszych miejscach w mieszkaniu na pozostawione luźno owoce jesieni. Uwielbiała spacerować po parku, z którego przynosiła pożółkłe liście. Następnie wkładała je między kartki ulubionych książek i zasuszała.

Przemieszczała się alejkami parku, podziwiając jesień, która na dobre zagościła w tej części miasta. Słoneczna pogoda sprzyjała spacerom, zachęcała do wyjścia z domu. W parku Hania natknęła się na młode mamy, które postanowiły skorzystać z aury i zorganizować dzieciom popołudnie na świeżym powietrzu. Zerkała na nie z pewnym niedowierzaniem. Wydawało jej się, jakby to było wczoraj, kiedy zbierała z Darią kasztany, aby po powrocie do domu wyczarować z nich ludziki, a teraz córka nawet nie chciała słyszeć o tego typu rozrywkach. W pogodny dzień wolała snuć się z koleżankami bez celu, niż towarzyszyć matce. Hania w pewnym stopniu ją rozumiała, jednak czasem łapała się na myśli, że gdyby była na miejscu Darii, z radością skorzystałaby z okazji i zechciała spędzić z mamą choć trochę czasu. Wiedziała, że takie chwile są bezcenne, zwłaszcza że w jej przypadku nie miały one miejsca.

Podniosła z ziemi okazały, mieniący się w kolorach żółto-czerwonych liść klonu i uśmiechnęła się do swoich myśli.

Jęknęła cichutko, uginając się pod reklamówkami z zakupami. Wrzuciła liść do torebki, licząc, że się nie połamie. W tej samej chwili odezwał się jej telefon.

– Czekam i czekam na ciebie pod furtką! – rozległ się w słuchawce głos Joasi. – Pospiesz się, bo zaraz zamarznę!

– Przecież na dworze jest całkiem przyjemnie – zaprotestowała nieśmiało Hania, nie siląc się na żadne powitania, skoro przyjaciółka też o tym zapomniała.

– Ja wiem, że ty wykazujesz niezdrowe zainteresowanie zimnymi porami roku, ale ja funkcjonuję tylko przy temperaturze przekraczającej dwadzieścia stopni Celsjusza – weszła jej w słowo Asia. – No, to dowiem się, gdzie jesteś?

– W parku – odparła Hania. – Wracałam z zakupów i postanowiłam, że nadłożę drogi, aby na własne oczy się przekonać, jak zmienia się przyroda.

– Normalni ludzie nie zwracają na to uwagi – prychnęła przyjaciółka. – Długo jeszcze każesz na siebie czekać?

– Nie spodziewałam się ciebie.

– Wiedziałam, że właśnie dziś przyda ci się wsparcie. Chyba od tego są przyjaciele?

Hania uśmiechnęła się z wdzięcznością, chociaż Asia nie miała możliwości, by to zobaczyć. Umówiła się z koleżanką za dwadzieścia minut, rozłączyła się, po czym wrzuciła telefon do torebki i przyspieszyła kroku. Po drodze do domu zastanawiała się, czym podejmie gościa. W końcu doszła do wniosku, że w lodówce powinien być jeszcze kawałek szarlotki i uznała, iż ciasto i herbata wystarczą.

Kiedy w końcu dotarła pod drzwi mieszkania, Joanna przestępowała niecierpliwie z nogi na nogę. Na widok przyjaciółki Hania poczuła rozlewające się po całym ciele ciepło. To właśnie jej obecności tego dnia potrzebowała, a Asia najwyraźniej potrafiła czytać w myślach. Nic dziwnego, znały się od dziecka, razem się wychowywały, a jedna o drugiej wiedziała wszystko. No, prawie wszystko, gdyż Hania z natury była bardzo skryta i niechętnie dzieliła się z innymi swoimi przemyśleniami.

– Gdzie ty byłaś? – zapytała Joasia, krytycznym okiem patrząc na ilość niesionych przez przyjaciółkę zakupów.

– W centrum. Musiałam zajrzeć do kilku sklepów – wyjaśniła, wyciągając klucze z kieszeni płaszcza.

– Wracałaś pieszo z centrum z tymi wszystkimi zakupami? – Asia zrobiła wielkie oczy. – Nie łatwiej byłoby podjechać autobusem te kilka przystanków? Albo poprosić Andrzeja o pomoc?

Hania uciekła wzrokiem. Wsunęła klucz do zamka, ustąpił natychmiast. Puściła gościa przodem.

– Chciałam się przejść – odparła wymijająco. – Ostatnie dni były deszczowe, a ja przesiedziałam je w domu. W końcu miałam okazję, aby wyjść na zewnątrz i zaczerpnąć trochę świeżego powietrza.

– O, z pewnością jest bardzo świeże w centrum miasta – mruknęła Asia, wchodząc do domu, jakby była u siebie. Bo w zasadzie tak się u przyjaciółki czuła. – A Andrzej nie mógł ci pomóc?

– Andrzej jest na cmentarzu – powiedziała Hania, przygryzając wargę.

Po tych słowach zapadła kilkunastosekundowa cisza. Asia wysunęła stopy z czółenek, zdjęła płaszcz, spojrzała na koleżankę i westchnęła głośno. W tym czasie Hania odłożyła reklamówki na podłogę i sprawdziła, czy zamknęła za sobą drzwi.

Istniały pewne tematy, których Hania po prostu nie lubiła poruszać. Na pierwszym miejscu listy z pewnością widniała śmierć Katarzyny, a raczej obsesja Andrzeja na punkcie zmarłej, która nie mijała, a nawet potęgowała się wraz z upływem czasu. Joasia wiedziała, że nie powinna zaczynać tej rozmowy, a mimo to podjęła wątek.

– Jeszcze nie dotarło do niego, że żywa żona jest lepsza od martwej?

Hanna zastygła w bezruchu gdzieś pomiędzy przedpokojem a kuchnią, dokąd zmierzała, aby wstawić wodę na herbatę.

– Nie mów tak – odezwała się słabo. – Przecież dzisiaj jest… – Urwała nagle. – To normalne, że w taki dzień odwiedza ją na cmentarzu.

Ją.

Hania nigdy nie mówiła o Katarzynie w inny sposób niż „ona”. Przez osiemnaście lat małżeństwa z Andrzejem ani razu nie wypowiedziała jej imienia.

– Jak uważasz – skapitulowała Asia. – Potrzebujesz pomocy w wypakowaniu zakupów?

– Nie, dziękuję. Zaraz to zrobię, tylko wstawię wodę na herbatę.

Zajęła się domową krzątaniną, starając się wyrzucić z głowy temat, który tak nagle wypłynął w rozmowie z przyjaciółką. Tak było bezpieczniej – zamieść pod dywan, nie zauważać, zapomnieć. Miała już w tym niemałą wprawę. W końcu udawało jej się ignorować problem już od osiemnastu lat.

– Zjesz ciasta? – zapytała, przerywając ciszę.

– Szarlotka?

– Jak ty mnie dobrze znasz! – Hania się uśmiechnęła. – To co, ukroić po kawałku?

– Jasne!

Po chwili siedziały przy stole, pałaszując ciasto i popijając herbatę, do której Hania wrzuciła po plasterku pomarańczy i nieco suszonej żurawiny, co nadawało jej obłędny smak. Joasia, jako urodzony smakosz, uwielbiała wizyty w domu Szydłowskich. Oczywiście domowe przysmaki nie stanowiły jedynego powodu, dla którego odwiedzała przyjaciółkę, a jedynie dodatek, ale bardzo kuszący.

– Mów, z czym przyszłaś! – zażądała Hania. – Widzę przecież, że nie możesz już usiedzieć z podekscytowania!

Joanna machnęła ręką, sugerując, że to może poczekać. Przełknęła kęs pysznej szarlotki i powiedziała:

– Chyba nie ma o czym mówić. Jeszcze.

– Rozumiem, że kogoś poznałaś? – zgadła bezbłędnie Hanna. Nie trzeba być Einsteinem, żeby się domyślić, z czym tym razem przyszła Joasia. Przyjaciółka odczuwała patologiczną wręcz potrzebę miłości i co jakiś czas pakowała się w dziwne relacje, niestety kończące się licznymi porażkami. Od kilku miesięcy z nikim się nie spotykała, ale Hania wiedziała, że to tylko kwestia czasu, aż w życiu koleżanki pojawi się ktoś ważny. I proszę, nie pomyliła się.

– Można tak powiedzieć – odparła wymijająco Joanna.

– Sprawdziłaś, czy nie nadużywa alkoholu, nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec trójki dzieci, każdego z innego związku, nie ma wyroku w zawieszeniu za drobne kradzieże lub w wolnym czasie nie daje sobie w żyłę? – wyrzuciła z siebie jednym tchem Hania, przypominając sobie tylko kilka z nieszczęśliwych historii miłosnych Asi, których zdążyło się uzbierać niemało.

Joasia borykała się z problemem, z jakim radziła sobie z gorszym lub lepszym skutkiem zdecydowana większość wychowanków domu dziecka. Hania była jedną z tych, którym się udało. Wyszła za mąż, założyła rodzinę, prowadziła normalne życie. Asia stale trafiała na nieodpowiednich partnerów, którzy nadużywali alkoholu, zażywali narkotyki, imali się najróżniejszych, niekoniecznie legalnych zajęć. Powtarzała, że nie potrafi inaczej. Że to silniejsze od niej. Miała zbyt niskie poczucie własnej wartości, aby sięgać wyżej, chociaż była inteligentną i wspaniałą kobietą. To Hania akurat rozumiała doskonale. Może ona sama nie wiązała się z alkoholikami i narkomanami, ale nie wierzyła w siebie. Jej bierność i pokora wynikały z braku pewności siebie. Właśnie dlatego nigdy nie powiedziała „dość”, kiedy Andrzej po raz kolejny porównywał ją z Katarzyną. Oczywiście każde starcie kończyło się jej sromotną klęską. W końcu była gorsza. Była z bidula.

– Na pierwszy rzut oka wygląda w porządku. – Asia zmarszczyła nos, starannie dobierając słowa.

– Na pierwszy rzut oka oni wszyscy wyglądali w porządku! – przypomniała jej Hania.

– Ale…

– Ale?

– Chwilowo jest bez pracy – wyznała Joasia, po czym uszło z niej całe powietrze. – Szuka.

Hania jęknęła głośno, kręcąc z niedowierzaniem głową.

– Błagam cię. – Spojrzała na przyjaciółkę z czułością. – Nie rób tego.

– Każdemu może się powinąć noga. Sytuacja na rynku pracy nie jest prosta.

– Już to robisz! Zawsze się tak zachowujesz!

– Jak? – Joanna nie rozumiała, o co jej chodzi.

– Tłumaczysz ich! – zdenerwowała się Hania.

Asia pod naporem spojrzenia przyjaciółki potulnie spuściła głowę. Grzebiąc widelczykiem w cieście, zaczęła ostrożnie:

– Jestem nieufna. Nie wierzę we wszystko, co mówi. Uczę się na własnych błędach. Przecież nie pozwoliłam mu się do mnie wprowadzić, nie obiecałam mu ślubu i gromadki dzieci, po prostu… spotykamy się i jest miło.

– Mam nadzieję, że tak pozostanie już do końca – spuściła nieco z tonu Hania.

– Za trzy lata skończę czterdziestkę – przypomniała Asia, chociaż nie musiała tego robić. Była o dwa lata młodsza od Hani, która w przyszłym roku miała przekroczyć czterdziestkę. Rachunek był prosty. – Wiesz, że bardzo chciałabym zostać żoną, mamą. Być może to już dla mnie ostatnia szansa.

Hanna doskonale zdawała sobie sprawę z marzeń przyjaciółki. Wiedziała, że ta oddałaby wszystko, aby mieć to, co stanowiło Hani codzienność: dom, męża, dziecko, dlatego nigdy nie narzekała. Rozumiała, że inni mają gorzej i doceniała to, co ma.

– Martwię się o ciebie – powiedziała tylko. – Masz zadziwiającą skłonność do pakowania się w kłopoty.

Rozmowę przerwało nagłe wtargnięcie do domu Andrzeja. Zajrzał do kuchni i ze zdziwieniem odnotował obecność w niej nie tylko małżonki, lecz także jej przyjaciółki.

– Cześć, nie wiedziałem, że mamy dziś gości. – Wbił w Hanię twarde, pełne wyrzutu spojrzenie, pod którym aż się skurczyła.

Joanna w mig rozeznała się w sytuacji, pociągnęła ostatni łyk herbaty i wstała od stołu.

– Wpadłam tylko na chwilę, zaraz jestem umówiona.

– Zostań jeszcze – zaproponowała nieśmiało Hania, ale Asia czuła, że nie jest mile widzianym gościem. Bynajmniej nie przez panią domu, tylko przez pana.

– Zasiedziałam się, wpadnę do ciebie innym razem. Zdzwonimy się.

Hanna odprowadziła przyjaciółkę do wyjścia, a przy drzwiach obie parsknęły niekontrolowanym chichotem. Andrzej westchnął znacząco. Czasem miał wrażenie, że Hania w towarzystwie Asi zachowuje się jak rówieśnica Darii. Nie wziął sobie za żonę nieobliczalnej i bezrozumnej kobiety – co to, to nie. Sam był człowiekiem bardzo statecznym i opanowanym, toteż tego samego wymagał od płci pięknej. Hania na co dzień raczej nie zachowywała się nieroztropnie, dzięki Bogu, ale uważał, że obecność koleżanki dziwnie na nią wpływa, dlatego nie przepadał za wizytami Joanny. Nie okazywał jednak tego wprost, mając w pamięci zasady, jakie wpoili mu rodzice, ale tego dnia Joasia przesadziła. Nachodzić ich w taki dzień, kiedy rodzina pogrąża się w zadumie, i beztrosko parskać śmiechem? No kto to widział!

Z zamyślenia wyrwał go głos Hani.

– Odgrzać ci obiad?

– Dziękuję, jakoś nie jestem głodny – odparł sucho.

Skinęła głową, przyjmując jego słowa do wiadomości, i zaczęła wkładać naczynia do zmywarki. Bo niby co innego miałaby robić? Zająć męża rozmową? Wiedziała, że bezpieczniej będzie milczeć. Przynajmniej dziś.

Nagle poczuła dotyk na ramieniu. Spojrzała na Andrzeja pytającym wzrokiem, a on przyciągnął ją do siebie i zamknął w objęciach.

– Przepraszam. – Cmoknął powietrze gdzieś w okolicach jej czoła. – Miałem zły dzień.

„Jak co roku” – miała ochotę powiedzieć, ale w ostatniej chwili ugryzła się w język.

Hania czuła się dziwnie z jego żałobą już prawie dwadzieścia lat temu, kiedy go poznała, a co dopiero teraz, po kilkunastu latach małżeństwa. Wiedziała, że Andrzej kiepsko poradził sobie ze stratą, ale czy żałował tego, co się stało po śmierci Katarzyny? Czy oddałby to, co miał, swoją rodzinę, żonę i córkę, aby cofnąć czas i wskrzesić umarłą? Hania miała wrażenie, że odpowiedzi na te pytania są kluczowe, ale wolała ich nie żądać. Bała się tego, co mogłaby usłyszeć.

W przeszłości nawet myślała o tym, żeby zaproponować Andrzejowi, że pojedzie z nim na grób Katarzyny, ale zrezygnowała. Pani Róża kiedyś powiedziała jej, że w związku każdy powinien mieć przestrzeń tylko dla siebie, a ona uznała, iż prywatnym terytorium jej męża będzie właśnie Katarzyna. Wspaniałomyślnie zgodziła się, aby w łóżku i w życiu byli we troje – on, ona i tragicznie zmarła pierwsza żona. To wcale nie była wysoka cena za bajkę o Kopciuszku, której odtąd nie musiała już oglądać w kiepskiej jakości odbiorniku, gdyż stała się ona motywem przewodnim jej życia. Kilka lat starszy, wywodzący się z dobrej rodziny mężczyzna z perspektywami zwrócił uwagę na nią, wychowankę domu dziecka, która nie posiadała nic oprócz mieszkania socjalnego oraz kupionego za wyprawkę łóżka, używanego telewizora i kilku niezbędnych mebli.

– Jestem z tobą – przypomniała mu teraz, starając się odgonić natrętne myśli.

– Wiesz, że bez ciebie bym sobie nie poradził? Śmiało można więc stwierdzić, że mnie uratowałaś.

Poczuła przyspieszone bicie serca. Spojrzała w oczy męża, w których zobaczyła wyraźny cień chłopaka, jakim był jeszcze dwadzieścia lat temu. Chłopaka, który zdobył jej serce i już nigdy go nie oddał. Być może jego twarz pokryła się siecią zmarszczek, a włosy przyprószyła siwizna, ale nadal był tamtym młodzieńcem, a ciało Hani nie przestało reagować na niego instynktownie.

Wtuliła się mocno w męża. Wiedziała, że dobrze wybrała. Nie żałowała niczego.

Jedyną rysę na szkle stanowiło wspomnienie jego zmarłej żony.

ROZDZIAŁ 2

PRZYSPIESZYŁA KROKU, OTULAJĄC SIĘ SZALEM, KTÓRY DOSTAŁA OD ANDRZEJA NA URODZINY. Po raz pierwszy od wielu miesięcy temperatura spadła poniżej pięciu stopni, przynosząc chłodny wiatr. Nawet nieśmiałe promienie słoneczne przebijające się zza chmur nie były w stanie ogrzać Hani, która zmarzła, czekając na autobus. Wsunęła dłonie w kieszenie i skręciła w Szczecińską. Jej oczom ukazał się gmach budynku, w którym się wychowała. Miała wyrzuty sumienia, bo od kilku miesięcy, zbyt zajęta własnymi sprawami, nie odwiedzała pani Róży, której zawdzięczała naprawdę wiele. Gdyby nie jej wielkie serce i zaangażowanie w wykonywaną pracę, Hania miałaby o wiele trudniejszy start w dorosłość. Pani Róża walczyła o swoich wychowanków jak lwica, nie tylko strzegąc ich bezpieczeństwa i dbając o realizację podstawowych potrzeb, lecz także nie zapominając o perspektywach na przyszłość i szczerej rozmowie, dzięki której nawet największe problemy traciły na znaczeniu.

Jeszcze przed wejściem natknęła się na pana Tadeusza, który pracował w domu dziecka, odkąd tylko Hania sięgała pamięcią, a jego wygląd nie zmieniał się wraz z upływem lat. Zawsze miał na sobie nieśmiertelną granatową kurtkę i szary kaszkiet, który ściągał z głowy, kłaniając się i witając z nowo przybyłą osobą.

Kiedy Hania przeszła przez furtkę, miała wrażenie, że czas się zatrzymał. Znów była tą małą dziewczynką, która wracała do domu dziecka ze szkoły, a pan Tadeusz grabił pożółkłe liście, nadając tej zwykłej czynności lekkość i wyjątkowość. Gdy była małą dziewczynką, lubiła myśleć, że dozorca jest jej dziadkiem, który bardzo chciałby zabrać ją do domu, ale z sobie tylko znanego powodu nie może tego zrobić, dlatego postanowił zatrudnić się w placówce, aby czuwać nad bezpieczeństwem wnuczki. Ta myśl jej się podobała. Nie miałaby nic przeciwko, gdyby taki człowiek, jak pan Tadeusz, był jej dziadkiem. Pani Róża zawsze mówiła, że jest prawdziwym dżentelmenem, cokolwiek miało to znaczyć. Dopiero po jakimś czasie Hania sprawdziła znaczenie tego słowa i uznała, że ciocia, jak wówczas nazywała wychowawczynię, trafiła w samo sedno. Tadeusz miał w sobie coś z eleganta, nawet gdy grabił liście na placu lub naprawiał zepsutą umywalkę.

– Haniu! – Mężczyzna nie bez trudu się wyprostował, kiedy usłyszał skrzypienie furtki. Na widok dawnej wychowanki domu dziecka uśmiechnął się szeroko, nie tylko ustami, ale i całą twarzą. – Dawno cię tu nie widziałem!

– Dzień dobry, panie Tadeuszu. – Delikatnie zamknęła za sobą furtkę. – Rzeczywiście, trochę mi zeszło od ostatniej wizyty, aż mam wyrzuty sumienia.

– Ależ to zrozumiałe, macie swoje sprawy! My się zawsze cieszymy, kiedy wracacie nas odwiedzić, to takie miłe.

– Jak mogłabym zapomnieć o własnych korzeniach?

Bo właśnie tak Hanna myślała o przeszłości. Pochodziła z domu dziecka. Nie znała matki. Mimo usilnych starań sąd nigdy nie ustalił jej miejsca pobytu, przez co dziewczynka przez długi czas była „zawieszona”, jak mówili pracownicy zakładu opiekuńczo-wychowawczego. Została porzucona przez biologiczną matkę jeszcze jako noworodek. To mogła być jej szansa. Pary, które podejmują decyzję o adopcji, chcą małego dziecka, najlepiej niemowlęcia. Prawdopodobieństwo, że Hania trafiłaby do kochającej się, czekającej na maleństwo rodziny wcale nie było takie małe, ale jej mama utrudniła całą procedurę, nie określając woli wobec dziecka. Nie zrzekła się praw rodzicielskich, a sprawa ciągnęła się latami. W końcu ustalono kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu, który reprezentował biologiczną matkę, a dla Hani wyznaczono opiekuna prawnego w osobie pracownicy domu dziecka, pani Róży. Wówczas kilkuletnią już dziewczynkę zgłoszono do ośrodka adopcyjnego, ale nie znalazła domu. Została w placówce do osiągnięcia pełnoletności, chociaż dwa czy trzy razy miała gości, jak określano w domu dziecka potencjalnych rodziców adopcyjnych. Za każdym razem w jej sercu rodziła się nadzieja, że te kobiety i ci mężczyźni zabiorą ją z placówki, ale jej marzenie się nie spełniło.

Dlatego Hania własne korzenie widziała właśnie w domu dziecka, a nie w rodzinie, której nigdy nie miała.

Pan Tadeusz skinął tylko smutno głową, przepuszczając Hanię w drzwiach. Nie musiał wskazywać jej drogi. Znała ten budynek doskonale, chociaż w ciągu lat przeszedł wiele zmian.

– Haniu! – Pani Róża zareagowała na widok dawnej podopiecznej zupełnie jak pan Tadeusz. – Cóż za niespodzianka!

Róża była niską, nieco puszystą kobietą w bliżej niezidentyfikowanym wieku. Mogła mieć pięćdziesiąt, sześćdziesiąt, a nawet siedemdziesiąt lat, chociaż Hania skłaniała się ku tej drugiej wersji – kiedy ona sama była małą dziewczynką, pani Róża dopiero rozpoczynała pracę w domu dziecka, więc musiała mieć teraz więcej niż pięćdziesiąt lat. Ostatni wariant jej nie przekonywał, gdyż podejrzewała, że siedemdziesięcioletnia kobieta byłaby już na emeryturze, więc pozostawała pośrednia opcja.

Hania nie wiedziała nic o jej życiu prywatnym, poza tym, że sama nigdy nie została matką, a całe życie poświęciła swoim wychowankom. Oddała im serce. Była najbardziej lubianym wychowawcą w placówce. To właśnie jej podopieczni najchętniej odwiedzali stare śmieci i bardzo ciepło wspominali dawną opiekunkę.

– Co dobrego słychać? – zapytała Hania, kiedy już przywitała się z dawną wychowawczynią i rozgrzała ciepłą herbatą.

– Po staremu! – Pani Róża machnęła ręką. – Lepiej opowiadaj, co u ciebie!

– Chyba też bez zmian. – Zawahała się nieznacznie, a Róża od razu wyłapała wątpliwość w jej głosie.

– Coś się stało? Nie widziałyśmy się od tylu miesięcy, a dziś wpadłaś tak bez zapowiedzi…

– No jasne! – Hania się zaśmiała. – Proszę dalej wpędzać mnie w poczucie winy! Czuję się paskudnie, że tak długo do was nie zaglądałam. Co u dzieciaków? Jakieś zmiany w placówce? – zręcznie zmieniła temat.

– Stara gwardia odchodzi już na emeryturę, mamy kilku nowych wychowawców. Dzisiaj skrzyknęli się i zabrali część dzieci pociągiem do Wisły.

Hania rozpięła sweter, gdyż zdążyła się rozgrzać. Najwyraźniej pan Tadeusz napalił już tego dnia w piecu. Z kaloryfera biła fala gorąca.

– Pamiętam, jak pojechaliśmy z panią i z panią Ludmiłą do Bielska! – Przypomniała sobie nagle Hanna. – Wjeżdżaliśmy kolejką na Szyndzielnię!

Róża się zamyśliła.

– Rzeczywiście – przyznała po chwili. – Teraz wygrzebałam to wspomnienie z otchłani pamięci. Zdaje się, że wówczas też była jesień, prawda?

– Tak. – Hania się rozmarzyła. – Wtedy po raz pierwszy widziałam góry! Nigdy nie zapomnę tego widoku. Później jeszcze wiele razy wyjeżdżaliśmy z Andrzejem, to w Beskidy, to w Tatry czy Pieniny, ale już nie zrobiło to na mnie takiego wrażenia, jak za pierwszym razem. Góry są najpiękniejsze jesienią, kiedy pokrywa je paleta barw. Żółta, czerwona, brązowa, a nawet fioletowa…

Reakcja Hani sprawiła przyjemność pani Róży. Było jej miło, że nawet teraz, po trzydziestu kilku latach, dawna podopieczna tak miło wspomina tamten wyjazd. Organizacja wycieczek czy wyjść nie należała do obowiązków wychowawcy. Pracownicy wychodzili jednak czasem z taką inicjatywą, a najlepszą nagrodą był zachwyt w oczach dzieci. Nawet tych dorosłych.

– Jeśli już jesteśmy przy temacie jesieni, dzieciaki wiercą mi dziś dziurę w brzuchu, żeby wyjść na plac. Pan Tadeusz grabił liście i usypał z nich ogromną stertę, a dzieci zwietrzyły w tym niezłą zabawę…

– Widzę, że pewne rzeczy pozostają tu niezmienne. – Hania zachichotała i pogrążyła się we wspomnieniach.

Ona również jako małe dziecko uwielbiała jesienne zabawy w liściach, których na przynależącym do domu dziecka placu nigdy nie brakowało. Dozorca często psioczył pod nosem, że ich grabienie jest syzyfową pracą, bo zanim uporządkuje cały teren, kolejne listki zdążą już spaść z drzewa, ale dzielnie walczył z jesienią od czterdziestu lat, mimo niesatysfakcjonujących efektów tego zajęcia. To, czego tak nie lubił pan Tadeusz, kochały dzieciaki. Hania, Asia i Monika – trzy papużki nierozłączki – rzucały się ze śmiechem na wielką stertę liści, zakopując się w nich.

„Dopiero co uprzątnąłem plac!” – denerwował się pan Tadeusz, ale po chwili zaśmiewał się już wraz z nimi. Nie mógłby im niczego zabronić. Nie tym trzem uśmiechniętym iskierkom, które życie już tak dotkliwie doświadczyło.

Później dziewczynki podnosiły z ziemi liście i podrzucały je, śmiejąc się przy tym głośno. Czasem do zabawy przyłączali się chłopcy, dokuczając im i dogryzając. Hania bardzo się denerwowała, kiedy pani Róża sugerowała, że to takie końskie zaloty. Nie podobało jej się to, że ktokolwiek miałby się do niej zalecać, a tym bardziej jeśli robiłby to w zwierzęcym stylu. Nie rozumiała, co wychowawczyni ma na myśli, czyniąc aluzje.

Jesienny wiatr odegnał chmury, a temperatura w ciągu zaledwie kilkudziesięciu minut osiągnęła satysfakcjonujący Hanię poziom. W cienkim płaszczu czuła się komfortowo, a nawet pozwoliła sobie na odpięcie dwóch górnych guzików. Obserwowała bawiące się obok niej dzieci i miała wrażenie, że ogląda siebie, swoich kolegów i koleżanki z przeszłości.

– Nie widzę nigdzie Zuzi. – Zorientowała się, że wśród biegających po placu dzieciaków nie ma jej ulubienicy.

– Zapomniałam ci powiedzieć! – zreflektowała się pani Róża. – Zuzia znalazła dom.

– To wspaniale! – ożywiła się Hania.

– Tak, ale…

– Ale były łzy? – domyśliła się.

Róża przytaknęła z zażenowaniem.

– Stara jestem, a głupia. Nadal się nie nauczyłam. Wiem, że my, opiekunowie, nie powinniśmy przywiązywać się do dzieci, bo one są tutaj tylko na chwilę, a raczej powinny być, bo przecież po swoim przykładzie wiesz najlepiej, jak to bywa, ale…

– Nie da się nie przywiązać – dokończyła za nią Hania.

– Otóż to. Jedna z młodych opiekunek po odejściu Zuzi pół dnia przesiedziała w gabinecie u naszej pani dyrektor, wypłakując sobie oczy.

– Z perspektywy czasu mogę powiedzieć, że to właśnie dzięki tym naturalnym reakcjom i uczuciom, na jakie pozwalali sobie opiekunowie w domu dziecka, nie zatraciłam resztek wrażliwości i empatii. To dobrze, bardzo dobrze! Niczego przed tymi dzieciakami nie ukrywajcie. Bądźcie sobą, bo za tę normalność i namiastkę domu was kochamy…

Róża spojrzała w górę. Hania była od niej o dobrych dwadzieścia centymetrów wyższa. Dawna wychowawczyni odczuwała dumę ze swojej podopiecznej. Trudno było się wyrwać ze spirali, w jaką wpadają dzieci z domu dziecka, z tych nizin społecznych, a Hani udało się to, jak nikomu innemu.

– Dziękuję ci za te słowa. Są dla mnie bardzo ważne. Czasem zastanawiam się, czy to wszystko, co robię, ma sens, ale potem przychodzi taka osoba jak ty i rozwiewa moje wątpliwości.

– Zastanawia się pani, czy to ma sens? Zwariowała pani?

– Kiedyś, jeszcze zanim zaczęłam pracę w domu dziecka, ktoś powiedział mi – zaczęła pani Róża – żebym nigdy nie oczekiwała wdzięczności. Dzieci z zakładów opiekuńczych ciągle chcą więcej, ciągle im mało. Czasem – bezradnie rozłożyła ręce – chciałoby się im nieba uchylić, a druga strona odpowiada oporem materii.

Hania wybuchła niekontrolowanym chichotem, chociaż sama zdawała sobie sprawę, że wyznanie pani Róży nie taką reakcję miało wywołać.

– Opór materii – powtórzyła. – Coś w tym jest. Pani Różo – zwróciła się do kobiety bezpośrednio – może rzeczywiście nie umiemy okazywać wdzięczności, ale… my ją czujemy. Naprawdę.

Po tych słowach zapadła cisza, przerywana odgłosem szeleszczących liści i dziecięcych zabaw. Pierwsza odezwała się Róża.

– Co u Asi? Dawno jej nie widziałam.

Hania skrzywiła się odruchowo, przypominając sobie ostatnią rozmowę z przyjaciółką. Martwiła się o nią, chociaż Joasia uważała, że nie ma powodów do zmartwień, co w gruncie rzeczy jeszcze bardziej ją niepokoiło.

– Wygląda na to, że kogoś poznała.

– To już nie jest z tym złodziejem? – Pani Róża nigdy nie przebierała w słowach, co spodobało się Hani. Wobec tak rzeczowego stwierdzenia nie pozostało jej nic innego, jak tylko się roześmiać.

– Nie owija pani w bawełnę – zauważyła.

– Po prostu nazywam rzeczy po imieniu. – Pracownica domu dziecka wzruszyła ramionami.

– Nie, nie spotyka się już z tamtym mężczyzną, dzięki Bogu. – Hania odetchnęła z ulgą. – Zdaje się, że w końcu przejrzała na oczy, ale obawiam się, że jej nowy, hm, znajomy również ma pewną istotną wadę…

– Pije? – domyśliła się Róża.

– Tego nie wiem. – Hania się zawahała. – Ale wygląda na to, że do pracy ma jakby pod górkę.

– No tak. Cała Asia. Zasługuje na kogoś o wiele lepszego.

– Ja to wiem i pani też to wie, ale ona? Mam wrażenie, że nie przyjmuje do wiadomości, iż miałaby się związać z kimś normalnym. Martwię się o nią.

Róża tylko smutno pokiwała głową. Wiedziała, o czym Hania mówi. Ona miała tych powodów do zmartwień kilkadziesiąt, a może nawet i więcej. Uzbierało się trochę podopiecznych przez wszystkie lata pracy w domu dziecka.

Rozmowę przerwała dziewczynka, która podeszła do nich nieśmiało, przypatrując się Hani z pewnym zainteresowaniem.

– Ciociu – zwróciła się do Róży – a kim jest ta pani?

– Ta pani, Julciu, jest taką samą dziewczynką, jak ty, tylko trochę większą – odpowiedziała z uśmiechem pani Róża. Każdy z jej podopiecznych, nieważne czy byłych, czy obecnych, czy miał cztery, czy czterdzieści lat, był dla niej tak samo ważny.

– Naprawdę? Będzie dzisiaj z nami spać?

– Nie – odrzekła Róża – ale kiedyś też tutaj mieszkała.

Dziewczynka tylko wzruszyła ramionami i pobiegła do grupy koleżanek, przypatrujących się im z pewnej odległości. Hania podejrzewała, że kwestia jej tożsamości zastanawiała całą gromadę, a oddelegowano najbardziej śmiałe dziecko, aby się dowiedziało, kim jest tajemnicza kobieta, która nagle pojawiła się w placówce.

Hanna zauważyła, że pani Róża uparcie wpatruje się w jeden punkt, gdzieś z lewej strony budynku. Podążyła za jej wzrokiem i zobaczyła podejrzanie kręcącą się w miejscu dziewczynę.

– Kto to? – zapytała.

– Mam z nią pewien problem – przyznała Róża.

– To wasza podopieczna?

– Tak. Chyba wiesz, że od jakiegoś czasu mogą się u nas zatrzymywać nastoletnie ciężarne i nieletnie matki?

– Owszem, mówiła mi pani o tym jakiś czas temu. Ta dziewczyna jest w ciąży? – domyśliła się Hania.

Główna zainteresowana zniknęła gdzieś za rogiem budynku.

– Tak. Już kilka razy wyczułam od niej zapach papierosów.

– O nie – jęknęła Hania.

– Ale to jeszcze chyba nie jest najgorsze. Mam uzasadnione przypuszczenia, że nie odmawia sobie również alkoholu. Ostatnio jedna z pracownic znalazła u niej pustą puszkę piwa – przyznała ze smutkiem pani Róża. – Wszystkiego się wypiera, twierdzi, że to nie jej, ale nie potrafi wytłumaczyć, skąd się u niej wzięła. Kilka razy odniosłyśmy też wrażenie, że jest nietrzeźwa i… właściwie nie wiem, co zrobić. – Rozłożyła bezradnie ręce. – Jeśli ją wyrzucimy, może stać się tragedia. Dziewczyna nie ma gdzie się podziać. Ale przecież nie możemy tego zlekceważyć!

– Jak ona ma na imię? – zapytała Hania, zupełnie bez związku.

– Sandra. – Róża wahała się tylko przez chwilę.

Hanna ponownie spojrzała w miejsce, gdzie przed momentem kręciła się dziewczyna, ale ta nie pojawiła się ponownie. Jeszcze przez chwilę rozmawiała z panią Różą, po czym się pożegnała, tłumacząc koniecznością wypełnienia obowiązków domowych.

– W porządku. Wpadnij do nas jeszcze kiedyś.

Pożegnały się czule, a Hania obiecała, że nie każe na siebie długo czekać.

– Ostatnio was zaniedbałam, nie zamierzam powtórzyć tego błędu.

– Trzymaj się, Haniu, i pozdrów rodzinę.

– Dziękuję, do zobaczenia!

Wychodząc, miała wrażenie, że mignęła jej postać nastolatki, o której rozmawiała z panią Różą. Namyślała się tylko przez chwilę, po czym dziarsko ruszyła w stronę dziewczyny. Ta była zbyt zdumiona nagłym zmaterializowaniem się nieznajomej kobiety, aby w porę zareagować i uniknąć tego dziwnego spotkania.

– Ty jesteś Sandra, prawda?

Nastolatka zmrużyła oczy, przypatrując się twarzy Hani, jakby próbowała ustalić, czy już się kiedyś spotkały.

– O co chodzi? – Przybrała obronną postawę.

– Zajmę ci tylko chwilę – przeszła do rzeczy Hania. – Nie obchodzi mnie, co zrobisz ze swoim życiem, ale pozwól, że zainteresuję się losem twojego nienarodzonego dziecka, bo ono nie jest niczemu winne. Podobnie zresztą jak ty czy ja, ale my już miałyśmy jakiś wybór, podczas gdy ono nie ma żadnego. – Mówienie sprawiało jej pewien trud, ale się rozkręcała, a słowa zaczynały płynąć same z siebie. – Tak, ja też wychowałam się w domu dziecka. Dokładnie w tym tutaj. – Ręką wskazała znajdujący się lekko w tyle budynek. – Jestem z bidula, a jednak udało mi się wyjść na ludzi, więc nie chce mi się nawet słuchać, jaka jesteś biedna i jaki los okazał się dla ciebie niesprawiedliwy. Posłuchaj mnie uważnie – zwróciła się do dziewczyny, której mina wyrażała głębokie zdumienie. – Miałam kiedyś koleżankę. Bliską koleżankę. Byłyśmy we trzy nierozłączne, ale zostałyśmy tylko we dwie, bo Monika nie żyje, a jej dziecko przebywa na Suchej[1] i ma płodowy zespół alkoholowy. Wiesz, co to takiego?

[1] W Sosnowcu funkcjonują cztery zespoły opiekuńczo-wychowawcze: przy Szczecińskiej (gdzie wychowała się książkowa Hania), Koszalińskiej, Suchej i Piwnika-Ponurego.

– Wiem – bąknęła tylko Sandra, zbyt zdziwiona nagłym atakiem tej pokręconej kobiety.

– Próbowałyśmy wyszarpać ją ze szponów nałogu, ale się nie udało. Piła również w ciąży, dlatego jej syn cierpi dziś z powodu opóźnień w rozwoju, zaburzeń w odczuwaniu bodźców, licznych trudności w uczeniu się, zapamiętywaniu informacji, a także problemów z utrzymaniem równowagi – wyliczyła jednym tchem. – Do tego dochodzą niski wzrost i waga w stosunku do wieku, anomalie w budowie twarzy, nie mówiąc już o tym, że podzielił los swojej matki, która większość życia spędziła w domu dziecka. Tego właśnie chcesz dla swojego maleństwa?

Dziewczyna skuliła się w sobie, a jej oczy wypełniły się łzami. Żadna z umoralniających pogadanek, które strzeliły jej wychowawczynie, nie wywołała takiego efektu, jak tych kilka zdań wypowiedzianych przez obcą kobietę.

– A wiesz, dlaczego umarła? Bo zachlała się na śmierć!

Po tych słowach Hania obróciła się na pięcie i odeszła. Miała nadzieję, że wywołały właściwy efekt. Zazwyczaj nie naskakiwała na obcych, przypadkowo spotkanych ludzi, ale tym razem poczuła wręcz moralny obowiązek. Monice i jej dziecku już nic nie mogło pomóc, ale być może nie było jeszcze za późno, aby ta dziewczyna zrozumiała pewne sprawy.

ROZDZIAŁ 3

PRZECZESAŁA WZROKIEM NAJWYŻSZĄ PÓŁKĘ UTRZYMANEGO W STYLU RETRO REGAŁU, NA ZAKUP KTÓREGO NAMÓWIŁA KILKA MIESIĘCY TEMU ANDRZEJA. Lubiła otaczać się ładnymi przedmiotami, wierząc, że właśnie takie detale w wystroju mieszkania determinują jej dobre samopoczucie. Znajdywała szczęście w codziennych przyjemnościach, jeszcze zanim świat usłyszał o duńskiej metodzie na szczęście zwanej hygge, którą fascynowano się niemal wszędzie.

To właśnie na najwyższej półce ustawiała nowości wydawnicze i książki, których jeszcze nie zdążyła przeczytać. Marzyło jej się zgromadzić potężny księgozbiór, dlatego domową biblioteczkę kolekcjonowała z należytą starannością i chociaż wiele tytułów czytała w wersji elektronicznej, to wciąż obsesyjnie wręcz zbierała kolejne woluminy, aby postawić je na regale, gdzie cieszyły oko. Hania nie rozumiała sporów i dyskusji na temat, co jest lepsze: tradycyjne książki czy e-booki. Czy to ważne, w jaki sposób czytamy? Wierzyła, że istotny jest sam fakt oddawania się lekturze. Ona czytała zarówno tradycyjnie, jak i elektronicznie. W takie wieczory jak ten wolała zaszyć się z kubkiem gorącego napoju przed kominkiem i poczuć pod palcami fakturę papieru, jednak doceniała również możliwości, jakie stwarza czytanie e-booków. Kindelek, jak pieszczotliwie nazywała swój czytnik marki Kindle, doskonale sprawdzał się w czasie wakacyjnych wojaży i na ławce w parku. Bez problemu mieścił się w torebce. Nie zajmował dużo miejsca w walizce, podczas gdy w jego pamięci można było zapisać setki książek.

Zatrzymała się wzrokiem na grzbiecie okładki Książki, której nie ma pióra Santiago Pajaresa. Miała tę powieść w swoich zbiorach od dobrych kilku miesięcy, a jeszcze jej nie czytała. Ostatnio na jednym z opiniotwórczych portali recenzenckich pojawiła się lista najciekawszych książek o książkach, zawierająca właśnie ten tytuł, dlatego Hania postanowiła zacząć wieczór z tą lekturą. Po chwili siedziała już wygodnie w ulubionym fotelu, a ciepło płynące z kominka rozgrzewało jej ciało. Całości dopełniał kubek gorącego kakao, z którego wydobywał się obłędny zapach. Narzuciła koc na nogi i poczuła, że już nic więcej do szczęścia jej nie potrzeba.

Pogrążyła się w świecie wykreowanym przez hiszpańskiego pisarza w takim stopniu, że nawet nie docierały do niej odgłosy z głębi domu, tymczasem Andrzej zdążył wrócić z pracy i zdziwić się panującą ciszą. Próbując namierzyć kogoś z domowników, w pierwszej kolejności skierował się w stronę salonu, gdzie żona lubiła spędzać jesienne wieczory pogrążona w lekturze, i to był strzał w dziesiątkę. Nie pomylił się. Hania wygrzewała się przy kominku, śledząc tekst wzrokiem. Kiedy Andrzej wszedł do pokoju, aż podskoczyła.

– Ale mnie nastraszyłeś! – Odruchowo złapała się za serce. – Nawet nie słyszałam, kiedy wróciłeś.

– Rozumiem, że zdążyłaś na dobre przenieść się do innego świata – zauważył, wpatrując się w okładkę, jednak nie miał szans dostrzec tytułu książki, gdyż Hania szybko ją zamknęła i odłożyła stroną tytułową do dołu.

Wstała z fotela, zrzucając koc ze zmarzniętych stóp.

– Jak minął dzień? – zapytała, kiedy przywitała się z mężem całusem.

– Padam z nóg – przyznał Andrzej. – Jeszcze teraz, na sam koniec tego zwariowanego dnia się zdenerwowałem, bo nie miałem jak wjechać do garażu.

– Dlaczego? – zdziwiła się Hania.

Andrzej prychnął głośno, dając upust swojemu niezadowoleniu. Złapał za pilota i włączył telewizor, siadając na kanapie.

– Sąsiedztwo tej całej wróżki robi się coraz bardziej uciążliwe – zauważył. – Wokół domu kręci się mnóstwo różnych wariatów, boję się, że ktoś zaczepi ciebie albo Darię. Na dodatek zostawiają samochody, gdzie popadnie, a później człowiek nie ma nawet jak wjechać na swój plac.

– Daj spokój – poprosiła Hania. – Ta kobiecina miałaby być niebezpieczna dla mnie lub dla Darii? Jest całkiem nieszkodliwa.

– Ona może tak – zgodził się niechętnie Andrzej – ale jej cała klientela jest podejrzana. Kto normalny korzysta z usług wróżki? Przecież wiadomo, że to oszustka!

Hania nie do końca zgadzała się z mężem. Sama, jeszcze jako młoda dziewczyna, odwiedziła w Będzinie pewną wróżkę, która przez wiele lat mieszkała i wróżyła przy wzgórzu zamkowym. Nigdy by się do tego nie przyznała, ale wieszczka przepowiedziała jej, że czeka ją życie w małżeństwie, w którym oprócz niej i męża będzie jeszcze jedna kobieta. Wówczas myślała, że może chodzić o toksyczną teściową lub kochankę, ale wraz z upływem czasu przekonała się, że tą kobietą miała być pierwsza żona Andrzeja. Oczywiście teraz nie wierzyła w te bzdury. Uważała, że to czysty przypadek, iż wróżce udało się w jakimś stopniu przewidzieć jej przyszłość. W gruncie rzeczy mnóstwo mężatek borykało się z obecnością tej drugiej kobiety w małżeństwie. Prawdopodobieństwo trafienia było więc dość wysokie.

W żaden jednak sposób nie skomentowała jego słów.

– Myślę, że nikomu nie szkodzi – odezwała się nieśmiało. – Zawsze może sobie dorobić parę groszy do emerytury.

– A ty co dzisiaj robiłaś? – zmienił temat Andrzej, przeskakując z kanału na kanał. Miał dość rozmowy na temat mieszkającej w sąsiedztwie wróżki, chociaż sam ją zainicjował.

Hania usiadła na kanapie obok męża, który bezmyślnie wpatrywał się w telewizor.

– Odwiedziłam panią Różę.

Andrzej skinął głową na znak, że przyjął słowa żony do wiadomości. Uważał, że Hania rozdrapuje stare rany, bywając w domu dziecka, gdzie się wychowała, ale przecież nie mógł jej tego zabronić. Paradoksalnie to właśnie on, który po latach małżeństwa wciąż nie przestawał porównywać obecnej żony do pierwszej, tragicznie zmarłej ukochanej, twierdził, że Hania szkodzi sobie, rozpamiętując dzieciństwo spędzone w domu dziecka.

– Co u niej? Jeszcze nie przeszła na emeryturę? – zapytał, bardziej z grzeczności niż z ciekawości.

– W porządku. Nie rozmawiałyśmy o jej emeryturze. – Hania wzruszyła ramionami.

Andrzej w końcu uznał, że tego wieczoru żadna ze stacji telewizyjnej nie ma mu nic ciekawego do zaoferowania, dlatego wyłączył telewizor i wstał z kanapy.

– Jesteś głodny? – zareagowała błyskawicznie Hanna.

– Jadłem na mieście – przyznał. – Mam nadzieję, że nie jesteś zła. Założę się, że spędziłaś pół dnia w kuchni, przygotowując obiad.

Zmarszczyła czoło, ale powiedziała tylko:

– Schowam do lodówki, będzie na jutro.

– Czy Daria jest w swoim pokoju? – zapytał, kierując się w stronę przedpokoju.

– Tak, uczy się – potwierdziła Hania.

– Zajrzę do niej na chwilę i będę się kładł, jestem wyczerpany. Mam nadzieję, że nie masz nic przeciwko?

Nie miała. Opisana w książce historia porwała ją na tyle, że z chęcią powróciła do świata bohaterów. Spać położyła się dopiero po północy, kiedy jej powieki zaczęły już opadać i w żaden sposób nie potrafiła się skupić na tym, co czyta.

Rano, kiedy się obudziła, w domu panowała cisza. Nieprzytomnym wzrokiem odszukała na nocnej szafce zegarek, a gdy na niego spojrzała, aż podskoczyła. Było grubo po dziewiątej! Andrzej już dawno musiał wyjść do pracy; miała nadzieję, że Daria nie zaspała i zdążyła na lekcje. W pokoju nastolatki nikogo jednak nie zastała, uznała więc, że córka musiała być już w szkole.

Poczłapała w przydużych kapciach do kuchni i wzrokiem zatrzymała się na wiszącej na drzwiach od lodówki liście spraw do załatwienia. Tego dnia nie miała nic zaplanowane oprócz zebrania w szkole Darii, uznała więc, że zdąży zrobić zakupy i zawieźć je na Suchą. O tym, że pomaga synowi Moniki, nie wiedział nikt oprócz jego wychowawcy. Hania poprosiła o dyskrecję. Nie robiła tego dla rozgłosu, lecz z potrzeby serca. Raz na dwa, trzy miesiące dzwoniła do domu dziecka, w którym przebywał Piotrek, i pytała jego opiekuna, czego chłopiec najbardziej potrzebuje. Tym razem padło na spodnie dżinsowe i bluzę z Batmanem, o której marzyło dziecko.

– Oczywiście mam nadzieję, że uda mi się gdzieś taką znaleźć – powiedziała, kiedy już wysłuchała, co wychowawca synka koleżanki miał jej do powiedzenia. – A jak podobała mu się książka, którą przywiozłam ostatnim razem?

– To był Harry Potter, prawda? – upewnił się mężczyzna. – Moi podopieczni niewiele czytają, chyba sama pani to rozumie… – zaznaczył, bo kiedyś powiedziała mu, że ona też wychowywała się w domu dziecka. Spojrzał na nią wtedy dziwnie. Pachniała drogimi perfumami i życiem na poziomie, co kłóciło się z utrwalonym w jego umyśle wizerunkiem bidula. – Piotrek również należał do grupy dzieci, które po książki sięgają raczej z przymusu niż z dobrej woli, a tymczasem był zachwycony Harrym Potterem!

Hania w reakcji na ostatnie słowa uśmiechnęła się szeroko.

– W takim razie kupię mu jeszcze drugi tom przygód małego czarodzieja. Do zobaczenia – pożegnała się i rozłączyła.

Pieniądze, dzięki Andrzejowi, nie stanowiły problemu. Był jednym z tych mężów, którzy z uśmiechem wręczają żonie kartę do swojego konta w banku, ze słowami: „Korzystaj zawsze, kiedy tylko potrzebujesz”. Nigdy nie rozliczał jej z żadnej wydanej złotówki, nie sprawdzał wyciągów, aby prześledzić wydatki Hani. Pochodził z dość konserwatywnej rodziny, w której panował powszechny pogląd, że rolą mężczyzny jest zapewnienie rodzinie warunków do godnego życia, a kobieta winna się zajmować domem, nie martwiąc się o finanse. Start w dorosłość Andrzejowi na pewno ułatwili zamożni rodzice, ale do wszystkiego doszedł sam. Jego tato również był przedsiębiorcą, pokierował synem, ale nigdy nie wtrącał się w jego sprawy i interesy.

Dzień był zdecydowanie cieplejszy i bardziej słoneczny od poprzedniego. Mając w pamięci, jak bardzo zmarzła, wracając z domu dziecka, ubrała się cieplej, jednak już przed domem zdejmowała kolejne warstwy ubrania. Na ulicach królowała złota polska jesień. Aż chciało się żyć! Pogoda dodawała Hani energii i sił, dlatego uznała, że do pobliskiego centrum handlowego Plejada dotrze spacerem.

Po godzinie miała już wszystko, czego potrzebowała, a nawet więcej. Dorzuciła jeszcze do zakupów dwie koszulki w rozmiarze, który, jak się dowiedziała od wychowawcy, nosił Piotrek, oraz kilka T-shirtów dla Darii. Autobusem dojechała na Pogoń, gdzie mieścił się dom dziecka, w którym przebywał chłopiec. Przekazała zakupy jego wychowawcy i już miała wychodzić, kiedy mężczyzna ją zatrzymał.

– To więcej, niż prosiłem – zauważył. – Może jednak chciałaby się pani przywitać z Piotrusiem?

Hania ze smutkiem pokręciła głową.

– Oczywiście, że chciałabym, ale wiem, ile takie zwykłe spotkanie może wzbudzić nadziei w małym chłopcu.

– Zawsze możemy mu powiedzieć, że przyszła go pani tylko odwiedzić.

– Chyba oboje wiemy, że każde dziecko wyobraża sobie o wiele więcej. Proszę mi powiedzieć, jak on się miewa.

Mężczyzna wyraźnie się zawahał, jakby się zastanawiał, ile może przekazać.

– Cały czas szukamy dla niego rodziny zastępczej. Uważamy, że w bardziej sprzyjających warunkach ma duże szanse dogonić rówieśników – oznajmił z pełnym przekonaniem. – Na tę chwilę deficyty są znaczne – dodał słabszym głosem.

– Bez przerwy trzymam za niego kciuki. – Uśmiechnęła się słabo i pożegnała.

Jakiś czas temu przyszło jej do głowy, że to ona i Andrzej mogliby stworzyć Piotrusiowi rodzinę zastępczą, ale jej mąż nie czuł takiej potrzeby, czego, oczywiście, nie miała mu za złe. Wiedziała, że tylko nieliczni są gotowi na to, aby przygarnąć obce, nierzadko trudne i problematyczne dziecko pod swój dach. Aby to mogło się udać, oboje małżonkowie powinni całym sercem czuć taką potrzebę i powinność. W innym wypadku rodzina zastępcza nie miała racji bytu, dlatego nie zamierzała zmuszać Andrzeja do zmiany zdania. Najwyraźniej Piotrek nie był im pisany. Liczyła, że chłopiec znajdzie inną rodzinę, która go pokocha.

Czas, jaki pozostał do zebrania, spędziła na sprzątaniu, którego szczerze nienawidziła. Mogła gotować, prać, prasować, ale porządki należały do tych czynności, za którymi nigdy nie przepadała.

Wychodząc z domu, z zainteresowaniem zerknęła w stronę placu sąsiadki, na którym czekali już spragnieni wróżb potencjalni klienci, głównie kobiety. Mogłaby sobie dać rękę uciąć, że brunetkę z papierosem w dłoni widzi już nie po raz pierwszy.

Kiedy nauczycielka w trakcie zebrania, wręczając kartkę z ocenami Darii, poprosiła Hanię, aby została na indywidualną rozmowę, ta zadrżała. Córka niebawem miała skończyć siedemnaście lat, nigdy nie sprawiała problemów w szkole. Zdarzały się gorsza ocena czy przeszkadzanie w lekcji, jednak Daria należała do grupy raczej ułożonych uczniów.

Hania czuła, że musi chodzić o coś ważnego. W końcu nauczycielka nie poprosiłaby jej o zostanie po zebraniu ot tak, po prostu, bez wyraźnego powodu. A może jednak? Robiła dobrą minę do złej gry, łudząc się, że córka nie stwarza problemów wychowawczych, jednak cały jej dobry nastrój prysł, kiedy zostały już z wychowawczynią klasy same i ta zapytała:

– Czy Daria czuje się już lepiej?

Hania spojrzała na nią nieprzytomnie, nie wiedząc, o czym ta kobieta, do diabła, mówi.

– Obawiam się, że nie rozumiem.

– Proszę spojrzeć. – Nauczycielka podsunęła jej dziennik. – To lista obecności. Daria przez ostatni tydzień była nieobecna, pojawiła się tylko raz, aby przedstawić stosowne usprawiedliwienie, a od kilku dni znowu nie ma jej w szkole.

– Jak to? – Hania poczuła, że musi usiąść, bo inaczej się przewróci. Wcale nie była pewna, że uginające się kolana są w stanie utrzymać ciężar jej ciała. Wiadomość, że córka oszukuje ją, twierdząc, że wychodzi do szkoły, docierała do niej stopniowo. Ta świadomość ją zabolała.

Wolska wręczyła jej świstek papieru. Pod starannie wykaligrafowanym tekstem Hania zobaczyła swój podpis, ale… nie pamiętała, by coś takiego podpisywała!

– Co to jest? – wymamrotała.

– Usprawiedliwienie nieobecności Darii. Rozumiem, że to nie pani je podpisała?

– Nie ja…

– I nie zaglądała pani do elektronicznego dziennika?

No tak! Wiedziała, że o czymś zapomniała. Mimo iż elektroniczne dzienniki funkcjonowały z powodzeniem co najmniej od kilku lat, Hania wciąż nie pamiętała o tym, aby zalogować się na stronę i zweryfikować prawdomówność córki. Nigdy nie miała podstaw ku temu, aby jej nie wierzyć, dlatego brała słowa Darii za pewnik. Czy dobrze postąpiła, obdarzając siedemnastoletnią dziewczynę bezgranicznym zaufaniem? Wiedziała przecież, że to głupi wiek, jeden z najgłupszych. Na Darię czyhało tyle zagrożeń, a nastolatkom z natury imponowało wszystko to, co złe.

– Ja nie… – Zająknęła się. – Ostatnio miałam tyle spraw na głowie…

Wypowiedziała pierwsze kłamstwo, które przyszło jej na myśl. Policzki zarumieniły jej się ze wstydu. Nawet nie wiedziała już, za kogo świeci oczami – za siebie czy za córkę.

– Rozumiem – uspokoiła ją nauczycielka. – Nie pani pierwsza i nie ostatnia. Poprosiłam panią o rozmowę, aby zasygnalizować, że problem istnieje. Na razie nie trzeba panikować, Darii nigdy się to nie zdarzało, a rozchodzi się o kilka dni nieobecności, ale przyzna pani, że to niepokojące.

– Oczywiście – zgodziła się natychmiast Hania. – Porozmawiam z córką i spróbuję ustalić, co się dzieje.

Wychowawczyni zawahała się, jakby było coś jeszcze, co chciałaby powiedzieć, ale nie miała pewności, czy to istotne. Hanna zachęciła ją spojrzeniem, aby kontynuowała.

– Wydaje mi się, że źródło problemu może leżeć w relacjach Darii z koleżankami i kolegami.

Tego się nie spodziewała. Wiedziała, że córka zawsze miała dobry kontakt z równolatkami, o czym natychmiast zapewniła nauczycielkę.

– Zgodzę się, ale obserwując zachowanie Darii i całej klasy, mam dziwne wrażenie, że te relacje się pogorszyły. Nie wiem, co się stało, młodzież nie zwierza mi się ze swoich problemów, ale mogę przypuszczać, że coś poróżniło pani córkę z innymi uczniami.

Hania wracała do domu powoli, noga za nogą. Zaczynało już zmierzchać, a wieczór przyniósł obietnicę chłodnej nocy, ale ona nie zwracała na to uwagi. Była zbyt pogrążona w świecie własnych myśli.

Macierzyństwo dla każdej kobiety stanowi ogromne wyzwanie, ale dla niej było to zadanie szczególnie trudne. Wkraczała do zupełnie nieznanego sobie świata, zarezerwowanego tylko dla matek i córek. Skąd miała wiedzieć, jaką powinna być mamą dla swojego dziecka, skoro nie otrzymała żadnego przykładu płynącego z góry? Nie miała pojęcia, czego w budowaniu więzi powinna unikać, a na czym się opierać. Mogła tylko przypuszczać, co w jej zachowaniu może irytować córkę, a co będzie przez Darię mile widziane. Matka Hani ani jej nie rozczarowywała, ani nie zadowalała. Jej po prostu nie było.

Każdy dzień ciąży i pierwszych dni życia Darii był okupiony przez Hannę mnóstwem wątpliwości i łez. Jeszcze zanim córka przyszła na świat, obawiała się, że nie będzie umiała pokochać maleństwa. Dzieciątko rozwijało się w jej łonie, a ona nie czuła tego, o czym opowiadały inne kobiety – euforii, radosnego wyczekiwania, podekscytowania każdym ruchem płodu. Była zbyt przerażona myślą, że brak miłości dla własnego dziecka ma zapisany w kodzie genetycznym. Że odziedziczyła go po matce przykładowo z kolorem oczu czy fakturą włosa.

Odetchnęła z ulgą, kiedy Daria się urodziła. Przekonała się, że już kocha to maleństwo i nie chce wypuszczać go z ramion. A później była matką przewrażliwioną. Zdawała sobie z tego sprawę, dlatego nie pytała, nie dociekała, nie ingerowała. Wszystko po to, żeby nie zaszczuć córki. Czy dała jej zbyt dużo swobody? Czy Daria wykorzystała to w niewłaściwy sposób?

Myśli krążyły w jej głowie jak szalone. Hania wiedziała, że istnieje mnóstwo możliwych powodów dziwnego zachowania Darii. Mogło to być coś zupełnie błahego, a równie dobrze sprawa ogromnej wagi. Pierwsze, co przyszło jej do głowy, to złe towarzystwo. Może alkohol, narkotyki? Czy zauważyłaby, gdyby z córką nagle zaczęło się dziać coś złego? A może Daria przeszła już inicjację i była w ciąży? Nie, tylko nie to.

Hania jęknęła odruchowo. Przez jej głowę przewinęły się setki myśli, ale żadna nie była optymistyczna.

ROZDZIAŁ 4

WYSUNĘŁA STOPY Z BOTKÓW, WŁOŻYŁA BUTY DO SZAFKI I ZASTYGŁA W BEZRUCHU, NASŁUCHUJĄC ODGŁOSÓW DOMU. Kiedy wracała z zebrania, Daria zawsze witała ją w drzwiach, pytając, co mówiła o niej Wolska, jednak tego dnia nie wyszła matce naprzeciw. Hania westchnęła głośno, powiesiła płaszcz na wieszaku i ruszyła w stronę salonu, skąd docierały stłumione głosy dziennikarzy prowadzących główne wydanie „Faktów”. Wizytę w pokoju Darii odłożyła na później.

.

.

.

…(fragment)…

Całość dostępna w wersji pełnej

SPIS TREŚCI

Karta tytułowa

Karta redakcyjna

Dedykacja

Rozdział 1

Rozdział 2

Rozdział 3

Rozdział 4

Rozdział 5

Rozdział 6

Rozdział 7

Rozdział 8

Rozdział 9

Rozdział 10

Rozdział 11

Rozdział 12

Rozdział 13

Rozdział 14

Rozdział 15

Rozdział 16

Rozdział 17

Rozdział 18

Rozdział 19

Rozdział 20

Rozdział 21

Rozdział 22

Rozdział 23

Podziękowania